Die oorlog kom huis toe, Albert Grundlingh en Bill Nasson (2014 Niefiksie wenner)

Uitgewer: Tafelberg

Commendatio, Die Oorlog Kom Huis Toe, deur Albert Grundlingh en Bill Nasson (reds.)

In die dekade en ‘n half sedert die honderdjarige herdenking van die Anglo-Boereoorlog het ‘n groot aantal boeke reeds oor hierdie konflik verskyn. Dié oorlog, die Afrikanernasionalisme wat daaruit gespruit het en die nadraai van laasgenoemde in apartheid, lê steeds aan die hart van hedendaagse debatte oor Afrikaanse identiteit. Dit is nie maklik vir ‘n nuwe boek om tussen die vele ander volumes oor hierdie onderwerp uit te staan nie. Albert Grundlingh en Bill Nasson se Die Oorlog Kom Huis Toe maak wel ‘n baie sterk indruk, om verskeie redes:

Eerstens getuig die boek van navorsing van hoogstaande gehalte, gelewer deur ‘n groep gerekende akademiese navorsers, onteengseglik op internasionale standaard.

Tweedens bied die boek ‘n oorspronklike aanslag op die geskiedkundige gebeure wat nuwe insigte by die leser te weeg bring. Die vertrekpunt van die boek is die eeufeesviering van die Vrouemonument, en as sulks val die fokus van meet af aan op rolspelers in die oorlog wat dikwels op die marges bly van manlik-gedomineerde geskiedskrywing en heldhaftige verhale van veldslae. Die navorsing oor die rol van vroue en swart mense in die konsentrasiekampe en die impak van oorlog op die gesinslewe bring die hartseer en verwoesting digterby – tot op die werf, tot binne-in die huis, tot langs die wiegie.

Die Oorlog Kom Huis Toe bied aan die leser die geleentheid om te herbesin oor die betekenis van die oorlog binne ‘n kontemporêre konteks waarin daar opnuut gesoek word na gedeelde ervarings in die verlede om ons hoop te gee op die moontlikheid van samewerking en versoening. Hoewel die navorsing van hoë akademiese gehalte is, word dit in helder Afrikaans aangebied en toeganklik gemaak deur die aantreklike vormgewing en aangrypende visuele materiaal.

Die boek is intellektueel uitdagend en emosioneel ontroerend. Dit is‘n komplekse vertelling van ‘n periode in ons geskiedenis wat plaaslike en buitelandse lesers uitdaag om ons verlede te verstaan in meer geskakeerde maniere as slegs Boer teen Brit of wit teen swart.

Die Oorlog Kom Huistoe is ‘n waardige wenner van die eerste niefiksie-toekenning van die 2014 kykNET-Rapport Boekpryse.

  • Prof Herman Wasserman, Sentrum vir Film- en mediastudies, Universiteit van Kaapstad, namens die beoordelaars