KYKNET-RAPPORT-BOEKPRYSE: 2019-KORTLYSTE IS HIER!

Dubbelbenoemings vir drie debuutskrywers

Die 2019-benoemdes vir die kykNET-Rapport-boekpryse, van die rykste boekpryse in Suid-Afrika, is pas bekend gemaak. Die pryse, wat die Jan Rabie-Rapportprys vir nuwe werk insluit, word toegeken vir die beste Afrikaanse fiksie en niefiksie wat in 2018 verskyn het.

Met hulle eerste romans bevind die skrywers Lodewyk G. du Plessis (Die Dao van Daan van der Walt), Charl-Pierre Naudé (Die ongelooflike onskuld van Dirkie Verwey) en Chase Rhys (Kinnes) hulle op die kortlys vir twee pryse. Lodewyk G. du Plessis (die skrywersnaam van oudregter Andries Buys) en Charl-Pierre Naudé is benoem vir sowel die kykNET-Rapportprys vir romans as die Jan Rabie-Rapportprys vir ’n debuut- of tweede fiksiewerk, en Chase Rhys vir beide die filmprys en Jan Rabie-Rapportprys.

“Daar sal teruggekyk word na 2018 as die jaar van die groot debute,” sê die sameroeper van die kykNET-Rapportpryse, Hettie Scholtz. “Mog dit die begin inlei van ’n gans nuwe blomtyd vir ons letterkunde.”

Die sterk veld van debuutinskrywings het ook meegebring dat die kortlys vir die Jan Rabie-Rapportprys vanjaar uitgebrei is tot vier titels.

Die kykNET-Rapport-boekpryse is ingestel as aansporing vir skrywers in Afrikaans om steeds vernuwend en verbeeldingryk gestalte te gee aan verhale wat erkenning verdien as bakens in die Afrikaanse letterkunde. Die prysgeld beloop R250 000 elk vir die kykNET-Rapportprys vir romans en niefiksie, R125 000 vir die kykNET-Rapport-filmprys, en R125 000 vir die Jan Rabie-Rapportprys.

Die kortlyste vir 2019 is, in alfabetiese volgorde volgens skrywer:

KYKNET-RAPPORTPRYS: FIKSIE (ROMANS)
Die Dao van Daan van der Walt deur Lodewyk G. du Plessis (Tafelberg)
Die ongelooflike onskuld van Dirkie Verwey deur Charl-Pierre Naudé (Tafelberg)
Die troebel tyd deur Ingrid Winterbach (Human & Roussseau)

KYKNET-RAPPORTPRYS: NIEFIKSIE

Ingrid Jonker: ’n Biografie deur Petrovna Metelerkamp (Penguin)
Jeremy vannie Elsies deur Jeremy Vearey (Tafelberg)
Bloedbande deur Wilhelm Verwoerd (Tafelberg)

KYKNET-RAPPORTPRYS: FILM
Prooi deur Deon Meyer (Human & Rousseau)
Kinnes deur Chase Rhys (Kwela)
Stormkind deur Riana Scheepers (Tafelberg)

JAN RABIE-RAPPORTPRYS: ROMANS, NOVELLES EN KORTVERHALE
Die Dao van Daan van der Walt deur Lodewyk G. du Plessis (Tafelberg)
Die ongelooflike onskuld van Dirkie Verwey deur Charl-Pierre Naudé (Tafelberg)
Kinnes deur Chase Rhys (Kwela)
Stof deur Alettie van den Heever (Queillerie)

Die kortlyste vir die kykNET-Rapportpryse vir Afrikaanse resensies oor Afrikaanse fiksie en niefiksie, sowel as langer Afrikaanse resensies, word binnekort uitgereik.

Die pryswenners word op Saterdagaand 14 September 2019 in Kaapstad bekend gemaak.

KOMMENTAAR DEUR DIE KEURDERS
Die keurders was verras deur die verskeidenheid en diepgang wat na vore getree het in romans wat in die fiksiekategorie ingeskryf is sowel as die nuwe perspektiewe wat veral aan fiksiekant na vore gekom het. Dit is ook opvallend dat Afrikaans steeds besig is om ’n robuuste kultuur van misdaadromans te ontwikkel met heelwat aandag aan kontemporêre en samelewingsprobleme en ’n goed ontwikkelde sin vir relevante kontekstuele detail. ’n Sintuig vir die historiese kom ook na vore in besonder knap geskrewe historiese romans wat veral boei omdat hulle fokus op relatief onbekende of onontginde geskiedenisse val, of wat die hoofkarakters se huidige gemoedstoestande en geestelike kwellings verbind met gebeure in die verlede.

Nog ’n verrassende ontwikkeling is Alettie van den Heever se Stof wat in die genre van spekulatiewe fiksie met ’n ekokritiese fokus val. Veral die slim taalspel met ’n Afrikaans wat reeds tot ’n tipe hibried vervorm het teen 2081, beïndruk.

Die verruiming van gepubliseerde Afrikaans met ’n Kaapse register is ook verwelkom. Veral Chase Rhys se roman, Kinnes, bied ’n ontsenuende blik op omstandighede op die Kaapse Vlakte. Hiermeee bring hy ’n belangrike prosa-aanvulling by die werk van digters soos Ronelda Kamfer, Nathan Trantraal en Shirmoney Rhode.

As verlede jaar die jaar van doodsbesinning was by Afrikaanse niefiksie, is vanjaar die jaar van terugskouing oor die lewe: die (outo)biografie.

Van die beste voorbeelde in hierdie genre slaag daarin om die geskiedenis tot lewe te bring en dra in die geheel by tot ons kaleidoskopiese begrip van die veelkantigheid van ons verlede. Opvallend is steeds wit Afrikaanssprekendes se soeke na identiteit en morele integriteit.

Alhoewel twee swaeltjies nie vir niefiksiekeurder Valda Jansen ’n somer maak nie, is sy bemoedig deur die inskrywings van Jeremy Vearey (Jeremy vannie Elsies) en Nathan Trantraal (Wit issie ’n colour nie): “Ek dink as ’n mens sou wou soek na tekens van die swaai van ’n pendulum, na ’n aanduiding dat iets besig is om te gebeur, sou jy dit nou al kan waarneem in vanjaar se niefiksie-aanbod.”

Ook opvallend vanjaar is dat daar steeds meer joernalistieke boeke verskyn. Die teorie, volgens keurder Herman Wasserman, is dat soos joernalistiek al meer ’n happiegrootte-styl begin ontwikkel en nuus al vinniger oor al hoe meer platforms gelewer word, en koerante en tydskrifte al hoe dunner raak, daar al minder ruimte, geduld en aandag is vir langer vorme van joernalistiek. Die mark vir hierdie vorm verskuif na boeke toe.

Inskrywings oor die rol van die media – die impak wat dit op die oorgang na demokrasie gehad het, asook die impak van demokrasie en veranderende tegnologie op die media – het geprikkel. Ton Vosloo se bespreking van Naspers is seker die mees volledige hiervan, met Harald Pakendorf se bydrae in interessante spanning daarmee. Ook Gabriël Bothma se boek oor die aard van die openbare diskoers in die Afrikaanssprekende wêreld sluit daarby aan.

By die filmprys was die keurders weer bederf met verhale wat visueel prikkelend geskryf is met interessante en geloofwaardige karakters. Temas het gewissel van die oorlewing van jongmense op die Kaapse Vlakte tot vergrype in Duits-Suidwes-Afrika in 1905, en genres van romantiese dramas tot periodedramas, en van ’n liriese sprokie tot naelbytmisdaadromans. Filmkeurders het hierdie jaar se veelheid benut om wyer te kyk en opwindende moontlikhede vir Duitse of Franse koproduksies te identifiseer.

KEURDERS

Die keurders vir die kykNET-Rapportprys vir fiksie was prof. Thys Human van NWU, prof. Louise Viljoen van die US, die rolprentvervaardiger Gerrit Schoonhoven en Darryl David van UWK. By niefiksie het die skrywer Valda Jansen, prof. Andries Bezuidenhout (Universiteit van Fort Hare), prof. Herman Wasserman (UK) en die rolprentvervaardiger Hermann Binge die stiplees gedoen en Tina Kruger van kykNET het die geledere van filmkeurders Gerrit Schoonhoven en Herman Binge versterk. Die keurders vir die Jan Rabie-Rapportprys was ouduitgewer Alida Potgieter, prof. Steward van Wyk (UWK) en die skrywer en joernalis Danie Marais.

Vir meer inligting oor die kykNET-Rapport Boekpryse kontak Hettie Scholtz by scholtz5@mweb.co.za / 084 583 0272 of besoek die webwerf by www.kyknetrapportpryse.co.za.

Vir meer inligting oor die Jan Rabie-Rapportprys kontak Anita van Zyl by anita@vanzylpr.co.za / 083 709 6677.